Hierbij nog het beloofde stuk over Rouw uit de afgelopen nieuwsbrief;
Rouw
Jim Carrey sprak ooit over rouw op een manier die veel mensen sprakeloos maakte.
Niet omdat het poëtisch was, maar omdat het pijnlijk herkenbaar was. Hij zei dat rouw niet zomaar een emotie is. Het is een ontrafeling. Een plek waar iemand in je hart leefde, en nu is diegene er niet meer.
Iedereen boven de vijftig kent deze waarheid maar al te goed. Je hebt ouders begraven. Vrienden. Echtgenoten. Broers en zussen. Soms zelfs kinderen. Verlies is geen hoofdstuk dat je afsluit. Het is een kamer waar je elke dag langs loopt.
In het begin voelt rouw heftig aan. Het bonst in je borst als je wakker wordt. Het volgt je naar stille kamers. Het duikt op in de gangpaden van de supermarkt, in oude liedjes op de radio, in lege stoelen bij familiebijeenkomsten. Mensen om je heen gaan verder met hun leven, en vanbinnen wil je schreeuwen omdat je wereld stilstaat, maar niemand het merkt.
Dan verstrijkt de tijd. Niet omdat je dat wilde. Niet omdat je er klaar voor was. De tijd verstrijkt hoe dan ook.
De pijn verdwijnt niet. Hij verandert. De scherpe kantjes worden minder scherp, maar de last blijft. Je stopt met elke dag huilen, maar de pijn nestelt zich dieper. Je leert ermee om te gaan naar je werk, naar verjaardagen, naar feestdagen. Je glimlacht terwijl je iets gebroken vanbinnen vasthoudt, en niemand ziet het.
Dit is het deel dat mensen zelden hardop zeggen. Je gaat er nooit overheen. Je gaat ermee mee.
De liefde die je had, sterft niet. Ze komt naar boven als je lacht en je vervolgens verdrietig voelt omdat je gelachen hebt. Ze komt naar boven als je naar de telefoon grijpt en je realiseert dat er niemand is om te bellen. Ze leeft voort in oude foto’s, in vertrouwde geuren, in gewoonten die je nog steeds niet kunt afleren. Die liefde blijft omdat ze echt was.
En dat is geen zwakte.
Verdriet is niet iets om te verbergen. Het is niets om je voor te schamen. Het is het bewijs dat je hart dapper genoeg was om diepgaand lief te hebben. In een wereld die mensen leert om op hun hoede te zijn, heb je toch liefgehad. Dat is belangrijk.
Er is geen schema voor rouw. Iedereen die je dat vertelt, heeft nog nooit echt iemand verloren. Sommige dagen voel je je stabiel. Andere dagen brengt een kleine herinnering je op de knieën. Beide dagen zijn normaal.
Jidske Berkhout
